Thanh Hóa: Vì sao chưa lấp đầy khoảng trống giáo viên?

Theo Giáo dục thời đại - Hàng trăm giáo viên được tuyển theo diện hợp đồng 111 từng được kỳ vọng sẽ giảm áp lực thiếu giáo viên tại các trường học ở Thanh Hóa.

Toàn tỉnh Thanh Hóa hiện còn thiếu hơn 4.000 giáo viên theo quy định của Bộ GD&ĐT.

Thế nhưng, thực tế cho thấy khoảng trống nhân sự chưa được lấp đầy.

Không tuyển được giáo viên hợp đồng 111

Trước thực trạng thiếu giáo viên kéo dài, việc ký hợp đồng theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP (Nghị định 111) ngày 30/12/2022 của Chính phủ về hợp đồng đối với một số loại công việc trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập được xem là giải pháp nhằm bổ sung nhân lực cho các nhà trường. Đặc biệt, từ tháng 6/2025, chủ trương điều chỉnh thời hạn hợp đồng từ 9 tháng lên 12 tháng được kỳ vọng giúp giáo viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài hơn với ngành.

Trên thực tế, khó khăn lớn nhất trong tuyển dụng giáo viên hợp đồng theo Nghị định 111 hiện nay rơi vào các môn học đặc thù như Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật. Ở nhiều địa phương, đặc biệt khu vực miền núi, dù có thông báo tuyển dụng nhưng không có người nộp hồ sơ.

Theo ông Bùi Trung Hạnh - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thiết Ống, tỉnh Thanh Hóa, trên địa bàn xã Thiết Ống đang thiếu 19 giáo viên. Để giải quyết vấn đề này, UBND tỉnh giao hợp đồng theo Nghị định 111. UBND xã có phương án tuyển dụng nhưng các môn đặc thù như Tin học, Tiếng Anh thì không có hồ sơ. Trong thời gian tới, UBND xã điều động dạy tăng giờ, liên trường để kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc tình trạng thiếu giáo viên, kịp thời tổng kết năm học cho học sinh.

Không chỉ ở miền núi, tại các phường trung tâm tỉnh Thanh Hóa, sau khi được giao chỉ tiêu hợp đồng 111, tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều địa phương vẫn không được khắc phục. Tại phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) được UBND tỉnh giao 91 hợp đồng theo Nghị định 111. Tuy nhiên, hiện phường này vẫn thiếu 135 giáo viên theo Thông tư của Bộ GD&ĐT. Còn tại phường Hạc Thành, UBND tỉnh cũng giao 42 hợp đồng theo Nghị định 111, thế nhưng, địa phương này vẫn thiếu 387 giáo viên theo quy định của Bộ GD&ĐT…

Cô giáo Phạm Xuân Thu - Hiệu trưởng Trường THCS Quảng Cát, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa, cho biết, dù đã được hợp đồng 111 đến 12 người, nhưng năm học này trường vẫn thiếu đến 5 giáo viên (các môn Toán, Văn, Khoa học tự nhiên).

Hầu hết các trường miền núi khó tuyển giáo viên hợp đồng theo Nghị định 111.

Toàn tỉnh thiếu hơn 4.000 giáo viên

Năm học 2025 - 2026, UBND tỉnh Thanh Hóa giao tổng cộng 3.840 chỉ tiêu lao động hợp đồng làm giáo viên theo Nghị định 111, với thời hạn hợp đồng 12 tháng, từ ngày 1/6/2025 đến 31/5/2026. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, các địa phương mới tuyển dụng được 3.082 chỉ tiêu, đạt 80,3% kế hoạch. Như vậy, còn gần 800 chỉ tiêu hợp đồng theo Nghị định 111 chưa được tuyển đủ, trong khi nhu cầu giáo viên tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh vẫn rất lớn.

Hiện, Thanh Hóa thiếu hơn 2.700 giáo viên so với chỉ tiêu UBND tỉnh giao; nếu so với định mức tối đa theo quy định của Bộ GD&ĐT, toàn tỉnh thiếu hơn 4.000 giáo viên. Trong đó, bậc mầm non thiếu 1.210 giáo viên; tiểu học thiếu 1.275; THCS thiếu 1.457 và THPT thiếu 255 giáo viên. Ngoài ra, theo định mức tối đa, khối cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông còn thiếu 1.194 cán bộ quản lý, 1.136 nhân viên làm công tác Đội và 7.719 nhân viên trường học.

Theo Sở GD&ĐT Thanh Hóa, dù đã được bổ sung 3.840 chỉ tiêu lao động hợp đồng, song tình trạng thiếu giáo viên chưa được khắc phục.

Nguyên nhân chủ yếu do số biên chế sự nghiệp giáo dục Trung ương giao cho tỉnh còn thấp so với nhu cầu thực tế theo định mức quy định của Bộ GD&ĐT. Bên cạnh đó, số lao động hợp đồng theo Nghị định 111 được UBND tỉnh giao mới chỉ đáp ứng khoảng 30% mức chênh lệch giữa biên chế được giao và nhu cầu thực tế theo định mức của Bộ.

Đáng chú ý, trong bối cảnh thiếu giáo viên, tỉnh Thanh Hóa vẫn phải thực hiện lộ trình tinh giản biên chế theo quy định của Trung ương giai đoạn 2021 - 2026. Theo đó, toàn tỉnh phải giảm 10% biên chế viên chức, tương ứng hơn 6.000 biên chế, trong đó phần lớn là biên chế sự nghiệp giáo dục. Việc thực hiện lộ trình này khiến trước ngày 1/7/2025, sở GD&ĐT cùng UBND các huyện, thị xã, thành phố chưa thể tuyển dụng hết số chỉ tiêu biên chế được giao.

Bên cạnh những khó khăn về cơ chế, nguyên nhân khiến hợp đồng theo Nghị định 111 chưa phát huy hiệu quả còn xuất phát từ mức lương và chế độ đãi ngộ thấp, chưa đủ sức hấp dẫn đối với giáo viên, nhất là ở các địa bàn vùng sâu, xa, khó khăn.

Thực tế cho thấy, nhiều giáo viên đăng ký xét tuyển tại nhiều địa phương cùng lúc; sau khi trúng tuyển, họ thường lựa chọn các trường có điều kiện làm việc thuận lợi hơn, dẫn đến tình trạng các xã miền núi khó tuyển đủ giáo viên, trong khi khu vực miền xuôi lại gặp khó do chỉ tiêu được giao thấp hơn nhu cầu thực tế.

Có thể thấy, hợp đồng lao động theo Nghị định 111 đã góp phần bổ sung nguồn nhân lực cho ngành Giáo dục, song chưa thể giải quyết căn cơ tình trạng thiếu giáo viên. Khi chế độ đãi ngộ không đủ hấp dẫn và việc phân bổ chỉ tiêu chưa sát với nhu cầu thực tế, bài toán thiếu giáo viên khó có thể được tháo gỡ triệt để. Điều này đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, lâu dài, nếu không tình trạng thiếu giáo viên còn kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy và học tại nhiều nhà trường trên địa bàn tỉnh.