Miễn học phí Giáo dục quốc phòng và an ninh: Quyết sách đúng đắn

Theo Giáo dục thời đại - Từ ngày 1/1/2026, sinh viên sẽ được miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh.

Sinh viên theo học tại Trung tâm GDQPAN Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Ảnh: Lan Anh

Chính sách này giúp bảo đảm tính đồng đều và công bằng hơn trong triển khai học phần quốc phòng - an ninh tại các cơ sở đào tạo.

Học phí không đồng đều

Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Theo đó, Nhà nước sẽ bảo đảm nguồn lực để miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên theo lộ trình do Chính phủ quy định. Nghị quyết có hiệu lực từ 1/1/2026.

Giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQPAN) là môn học bắt buộc của sinh viên các trường đại học. Việc miễn toàn bộ học phí và giáo trình được kỳ vọng giảm đáng kể áp lực tài chính cho sinh viên, nhất là khi nhiều nơi còn thu thêm chi phí ăn ở và điện nước khi học tập trung.

Theo Thông tư 05/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình GDQPAN gồm 4 học phần với tổng thời lượng 165 tiết. Mức thu học phí hiện nay do các cơ sở đào tạo tự quy định, chênh lệch lớn giữa các trường, phổ biến từ 3 đến 8 triệu đồng, một số trường thu hơn 20 triệu đồng cho học phần này.

Nhiều cơ sở đào tạo đang áp dụng mức phí khác nhau như Trường Đại học Hà Nội 5,7 triệu đồng; Trường Đại học FPT 1,5 triệu đồng, Đại học Đông Á Đà Nẵng 3 triệu, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM 6 triệu, Đại học Quốc gia TPHCM 1,35 triệu, trong khi Đại học Luật TP.HCM thu cao nhất với mức từ 11,2 đến 23,87 triệu đồng, tùy chương trình đào tạo.

Các mức thu trên chưa bao gồm chi phí ăn ở, điện nước khi sinh viên học tập trung, khiến học phần này thường xuyên trở thành chủ đề tranh luận, nhất là tại những nơi có mức thu tương đương cả một học kỳ.

Ông Nguyễn Hoàn Việt - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại thông tin: Hàng năm, sinh viên nhà trường học tập môn GDQPAN tại Trung tâm GDQPAN Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Học phí do Trung tâm quy định, khoảng hơn 1 triệu đồng. Cùng đó, sinh viên nộp thêm tiền ăn (70.000/ngày), tiền bảo quản quân trang, vận chuyển, điện nước.

Ông Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM thông tin, trường thực hiện tự chủ, sinh viên có 8 tín chỉ Giáo dục quốc phòng - an ninh, với đơn giá học phí là 720.000 đồng/tín chỉ, tổng cộng khoảng 6 triệu đồng cho môn này.

Trong khi đó, ông Trần Đình Lý - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông lâm TPHCM, cho biết: Học phí Giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên ở cơ sở chính TPHCM là 1,3 triệu đồng. Sinh viên phân hiệu Ninh Thuận học ở Trung tâm quốc phòng và an ninh của Trường Đại học Nha Trang đóng học phí 2,5 triệu đồng.

Nguyễn Văn Trung - sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội cho biết: Kết thúc một khóa học GDQPAN kéo dài 1 tháng, sinh viên sẽ phải trả thêm khoản tiền không nhỏ. Việc miễn hoàn toàn học phí và giáo trình theo Nghị quyết mới được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho sinh viên và bảo đảm tính công bằng giữa các cơ sở đào tạo.

Thời gian học GDQPAN của sinh viên kéo dài 1 tháng. Ảnh: Lan Anh

Chính sách nhân văn

Ông Trần Ngọc Thanh - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh (Bộ GD&ĐT) cho rằng, miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh là quyết sách đúng đắn, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước dành cho giáo dục nói chung và GDQPAN nói riêng.

Theo đánh giá của Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh (Bộ GD&ĐT), thời gian qua, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học tự chủ môn học GDQPAN và trung tâm GDQPAN đã thực hiện tốt quy định tổ chức dạy, học; cơ quan đào tạo đã tham mưu, xây dựng và quản lý, điều hành kế hoạch đào tạo môn học GDQPAN đúng chương trình, nội dung theo quy định.

Các khoa, bộ môn căn cứ kế hoạch của các đợt học để xây dựng và quản lý kế hoạch giảng dạy; phân công giảng viên tiến hành biên soạn bài giảng, kế hoạch bài giảng các học phần, bài học và tổ chức thông qua bài giảng chặt chẽ theo đúng quy định, các bài giảng đã kịp thời điều chỉnh, bổ sung, cập nhật các nội dung theo tập huấn của Bộ GD&ĐT về công tác GDQPAN.

Sinh viên tham gia học tập môn học được tổ chức thành các đợt học tập tập trung bảo đảm đúng quy định, phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục, thực hiện tốt công tác quản lý kết quả học tập môn học của các khóa học. Công tác quản lý, rèn luyện sinh viên khi tham gia học tập môn học GDQPAN cơ bản đã được các cơ sở giáo dục; trung tâm GDQPAN thực hiện nghiêm túc.

Nhiều cơ sở giáo dục đại học tự chủ môn học GDQPAN, trung tâm GDQPAN trên cơ sở chương trình, nội dung quy định tại Thông tư 05 và giáo trình môn học GDQPAN đã chủ động biên soạn tập tài liệu, bài giảng dùng trong nhà trường và trung tâm đồng thời bảo đảm đầy đủ các loại tài liệu, chuyên đề phục vụ dạy học môn học GDQPAN theo quy định.

Các cơ sở giáo dục đại học, Trung tâm GDQPAN đã có phần mềm tra cứu điểm, đăng ký học môn học GDQPAN, công bố công khai thông tin về cấp phát văn bằng, chứng chỉ trên trang thông tin điện tử của đơn vị tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, kiểm tra của sinh viên cũng như tổng hợp, quản lý kết quả, lập danh sách sinh viên đủ điều kiện cấp chứng chỉ GDQPAN.

Việc thực hiện liên kết đào tạo GDQPAN trong năm học cũng đã được các cơ sở giáo dục đại học, nghề nghiệp và trung tâm GDQPAN quán triệt và triển khai nghiêm túc theo quy định. Các trung tâm GDQPAN đã tổ chức tốt các Hội nghị liên kết đào tạo môn học GDQPAN qua đó đánh giá được kết quả công tác liên kết đào tạo trong năm học; xây dựng kế hoạch; xác định các biện pháp bảo đảm tốt công tác phân luồng và nâng cao chất lượng đào tạo.