Chọn ngành đại học: Đừng bỏ quên bài toán học phí

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Mỗi mùa tuyển sinh, không ít thí sinh tập trung vào điểm chuẩn và danh tiếng trường học mà chưa cân nhắc đầy đủ khả năng tài chính của gia đình. Trong bối cảnh nhiều trường đại học tiếp tục điều chỉnh học phí, việc tính toán chi phí học tập trở thành yếu tố quan trọng trước khi quyết định nguyện vọng xét tuyển.
Bên cạnh điểm chuẩn và cơ hội nghề nghiệp, học phí đang trở thành một trong những yếu tố được nhiều gia đình quan tâm trong mùa tuyển sinh đại học năm 2026.

Thực tế cho thấy, chi phí học đại học không chỉ bao gồm học phí mà còn nhiều khoản khác như tiền thuê nhà, ăn ở, tài liệu học tập, đi lại và các chi phí phát sinh trong quá trình học. Với nhiều gia đình, đây là khoản đầu tư kéo dài từ 4 đến 5 năm và cần được tính toán kỹ lưỡng ngay từ khi đăng ký nguyện vọng.

Học phí là yếu tố thí sinh cần cân nhắc khi đặt nguyện vọng. (Ảnh minh họa: Lan Hương - Báo Chính Phủ)

Theo đề án tuyển sinh của nhiều trường đại học, học phí năm học 2026-2027 tiếp tục có xu hướng tăng ở một số cơ sở đào tạo. Mức thu giữa các ngành, chương trình đào tạo cũng có sự chênh lệch đáng kể, đặc biệt đối với các chương trình chất lượng cao, đào tạo bằng tiếng Anh hoặc liên kết quốc tế.

Trong khi đó, nhiều ngành thuộc lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn hay công nghệ sinh học đang thu hút sự quan tâm lớn của thí sinh nhờ triển vọng việc làm tích cực. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm ngành có mức học phí tương đối cao tại nhiều cơ sở đào tạo.

Các chuyên gia giáo dục cho rằng việc lựa chọn ngành học cần được xem là một quyết định đầu tư dài hạn. Bên cạnh sở thích, năng lực cá nhân và nhu cầu nhân lực của thị trường lao động, thí sinh cần tìm hiểu kỹ mức học phí, lộ trình tăng học phí, chính sách học bổng, hỗ trợ tín dụng sinh viên và các chương trình miễn, giảm học phí trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Hiện nay, một số nhóm ngành vẫn được Nhà nước hỗ trợ học phí hoặc có chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm thu hút nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, nhiều trường đại học cũng triển khai các chương trình học bổng khuyến khích học tập, học bổng tài năng và hỗ trợ sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Theo các chuyên gia, việc cân đối giữa năng lực học tập, điều kiện kinh tế gia đình và triển vọng nghề nghiệp sẽ giúp thí sinh lựa chọn ngành học phù hợp, hạn chế áp lực tài chính trong suốt quá trình học tập và nâng cao hiệu quả đầu tư cho tương lai.

Những yếu tố cần cân nhắc khi chọn ngành đại học
Điểm chuẩn và khả năng trúng tuyển.
Học phí toàn khóa học.
Chi phí sinh hoạt, nhà ở và tài liệu học tập.
Chính sách học bổng, miễn giảm học phí.
Cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.
Mức độ phù hợp với năng lực và sở thích cá nhân.
Xu hướng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.