Sau sắp xếp, bộ máy quản lý trường học được bố trí thế nào?

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Việc sắp xếp lại các trường công lập đang kéo theo những thay đổi trong cách tổ chức và sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý. Thay vì mỗi trường trước đây có một bộ máy riêng, mô hình mới được tổ chức theo hướng một trường chính quản lý thống nhất, còn các phân hiệu có người phụ trách để công việc không bị ngắt quãng.

Theo quy định mới, mỗi cơ sở giáo dục có một hiệu trưởng. Với trường mầm non, trường phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên, trường chính được bố trí một phó hiệu trưởng, mỗi phân hiệu được bố trí một phó hiệu trưởng. Cách sắp xếp này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý khi một cơ sở giáo dục có thể có nhiều địa điểm hoạt động.

Điểm quan trọng là dù có trường chính, phân hiệu hay điểm trường, đây vẫn được tổ chức trong cùng một cơ sở giáo dục. Việc phân công người phụ trách từng địa điểm không đồng nghĩa với việc hình thành thêm một bộ máy quản lý độc lập.

Một trường, một đầu mối quản lý

Sau sắp xếp, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm chung về hoạt động của cơ sở giáo dục. Tùy quy mô trường, số lượng phân hiệu, khoảng cách giữa các điểm trường và điều kiện thực tế, hiệu trưởng có thể phân công hoặc ủy quyền cho phó hiệu trưởng thực hiện một số nhiệm vụ.

Cách làm này đặc biệt có ý nghĩa với những trường có địa bàn rộng. Khi trường chính và phân hiệu cách xa nhau, việc có cán bộ quản lý trực tiếp tại phân hiệu sẽ giúp những công việc thường ngày được giải quyết kịp thời hơn, thay vì mọi vấn đề đều phải chờ xử lý từ trường chính.

Tuy nhiên, việc phân công phải được xác định rõ về nhiệm vụ, phạm vi giải quyết công việc và trách nhiệm. Với những nội dung được ủy quyền, nhà trường phải thực hiện bằng văn bản, bảo đảm rõ người, rõ việc và rõ trách nhiệm.

Điểm trường có thể được phân công người theo dõi, phối hợp xử lý công việc thường xuyên, nhưng không vì thế phát sinh một chức danh hay bộ máy quản lý riêng.

Cô trò tại một trường tiểu học tại Hà Nội. (Ảnh minh họa: Hình từ Internet)

Không phải cán bộ quản lý nào cũng tiếp tục giữ chức

Sắp xếp trường học cũng đặt ra bài toán về số lượng cán bộ quản lý. Khi nhiều trường được tổ chức lại thành một cơ sở giáo dục, số hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trước đây có thể nhiều hơn số vị trí theo cơ cấu mới.

Nghị quyết 37/2026/NQ-CP quy định, sau khi bố trí đủ số lượng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo cơ cấu mới, những người còn lại được xem xét bố trí vào vị trí việc làm nhà giáo hoặc vị trí khác phù hợp với năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và chuyên ngành đào tạo.

Trường hợp thuộc diện được bố trí nhưng có nguyện vọng nghỉ việc thì việc giải quyết chính sách tinh giản biên chế được thực hiện theo quy định. Với người thôi giữ chức vụ hoặc được bố trí vào vị trí có mức phụ cấp thấp hơn do sắp xếp trường học, chính sách bảo lưu phụ cấp chức vụ cũng được đặt ra theo quy định.

Như vậy, việc sắp xếp không đơn thuần là thay đổi tên trường hay gộp các đầu mối. Phía sau đó là quá trình bố trí lại đội ngũ, trong đó cán bộ quản lý phải được đặt vào những vị trí phù hợp với mô hình mới.

Ưu tiên để việc dạy học không bị xáo trộn

Một yêu cầu được đặt ra xuyên suốt quá trình sắp xếp là việc tổ chức lại bộ máy không được làm gián đoạn hoạt động giáo dục.

Bộ Nội vụ khi hướng dẫn các địa phương thực hiện chính sách đối với đội ngũ quản lý cũng yêu cầu việc sắp xếp phải gắn với kế hoạch năm học 2026-2027, bảo đảm công tác quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá và các hoạt động giáo dục được duy trì. Việc xử lý nhân sự phải được thực hiện đồng bộ với việc khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên.
Điều này có ý nghĩa thực tế với các trường sau sắp xếp. Một cơ sở giáo dục có thể lớn hơn về quy mô nhưng nếu phân công không rõ, khoảng cách giữa trường chính và phân hiệu sẽ trở thành trở ngại trong điều hành. Ngược lại, nếu tổ chức được đầu mối quản lý và sử dụng tốt đội ngũ hiện có, việc sắp xếp có thể giúp nhà trường dùng nguồn lực hiệu quả hơn.

Với những cán bộ quản lý không tiếp tục giữ chức vụ, việc bố trí vào vị trí nhà giáo hoặc công việc phù hợp cũng mở ra hướng sử dụng kinh nghiệm chuyên môn đã có thay vì chỉ nhìn vấn đề từ số lượng chức danh.

Đáng chú ý, hơn 32.000 cán bộ quản lý giáo dục dự kiến có thể được bố trí sang làm giáo viên sau sắp xếp, qua đó bổ sung thêm nhân lực cho những nơi còn thiếu giáo viên.

Từ góc độ nhà trường, điều quan trọng sau sắp xếp không chỉ là có bao nhiêu chức danh quản lý, mà là đội ngũ đó được bố trí ra sao để trường vận hành ổn định. Một bộ máy gọn hơn chỉ thực sự có ý nghĩa khi giáo viên có điều kiện tập trung cho chuyên môn, cán bộ quản lý có đủ thời gian và thẩm quyền để điều hành, còn học sinh không bị ảnh hưởng bởi những thay đổi về tổ chức.

Quá trình sắp xếp trường học vì thế đang chuyển sang một bước mới: sau việc tổ chức lại mạng lưới là bài toán sử dụng con người và vận hành bộ máy. Đây cũng là khâu quyết định việc tinh gọn đầu mối có thực sự đi cùng với nâng cao hiệu quả giáo dục hay không.