Chế độ làm việc giáo viên GD thường xuyên: Hoàn thiện pháp lý, khơi thông động lực

Theo Giáo dục thời đại - Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 04/2026/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc đối với giáo viên tại các cơ sở giáo dục thường xuyên (Thông tư 04).

Đây là bước đi kịp thời, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, chuẩn hóa hoạt động và tháo gỡ nhiều vướng mắc trong công tác quản lý, phân công lao động sư phạm tại các đơn vị giáo dục thường xuyên.

Tác động tích cực

Khẳng định sự cần thiết của việc ban hành Thông tư 04, ông Trần Quang Tứ - Giám đốc Trung tâm GDTX - GDNN Ba Tri (Vĩnh Long), nhấn mạnh ý nghĩa hoàn thiện hành lang pháp lý trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Thông tư đã cụ thể hóa các quy định của luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong quản lý và tổ chức thực hiện; khắc phục những khoảng trống, chồng chéo, bất cập còn tồn tại ở những văn bản trước đây.

Quy định mới đồng thời phù hợp với thực tiễn đổi mới giáo dục, tăng cường tính tự chủ, minh bạch và trách nhiệm của cơ sở giáo dục; góp phần chuẩn hóa quy trình, làm rõ trách nhiệm và tạo cơ sở pháp lý thống nhất. Ngoài ra, Thông tư đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cải cách hành chính khi hướng tới tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch hóa hoạt động của cơ sở.

Về tác động tích cực khi triển khai Thông tư 04, ông Trần Quang Tứ cho rằng, văn bản sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho cơ sở giáo dục, thúc đẩy nâng cao chất lượng chuyên môn, tăng tính công khai, minh bạch.

Cụ thể, Thông tư quy định rõ trách nhiệm của các cấp quản lý. Các quy định được cụ thể hóa, rõ ràng, tổ chức thực hiện thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc tùy ý vận dụng; đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện.

Bên cạnh đó, Thông tư tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cho cán bộ, giáo viên, nhân viên đúng quy định; thuận lợi trong tổ chức kiểm tra, đánh giá nội bộ và hạn chế sai sót do cách hiểu khác nhau.

Việc chuẩn hóa quy trình, tiêu chí theo Thông tư cũng góp phần thúc đẩy nâng cao chất lượng chuyên môn, năng lực đội ngũ và hiệu quả hoạt động của đơn vị. Cán bộ quản lý, giáo viên có căn cứ cụ thể để thực hiện nhiệm vụ, từng bước hoàn thiện năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Ngoài ra, các quy định cụ thể về hồ sơ, báo cáo và trách nhiệm công khai giúp tăng tính minh bạch trong hoạt động giáo dục, qua đó củng cố niềm tin của phụ huynh và người học.

Theo ông Đặng Ngọc Thắng - Giám đốc Trung tâm GDNN - GDTX Đoan Hùng (Phú Thọ), không chỉ thực hiện các nhiệm vụ như giáo viên phổ thông, giáo viên giáo dục thường xuyên còn thực hiện nhiều nhiệm vụ khác theo mô hình một trung tâm thực hiện nhiều nhiệm vụ. Trước đây, do chưa có quy định riêng, cơ sở giáo dục thường xuyên gặp khó khăn khi phải vận dụng quy định áp dụng cho giáo dục phổ thông để xây dựng, thực hiện chế độ làm việc cho giáo viên. Việc ban hành Thông tư riêng giúp các đơn vị có căn cứ cụ thể, phù hợp với đặc thù hoạt động.

“Thông tư 04 có quy định quy đổi các hoạt động chuyên môn và nhiệm vụ kiêm nhiệm sang tiết dạy, qua đó giúp cơ sở giáo dục thường xuyên có cơ sở pháp lý rõ ràng trong phân công nhiệm vụ và tính giờ cho giáo viên một cách hợp lý, bảo đảm công bằng, phát huy năng lực của đội ngũ. Khi được phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực và được tính giờ theo đúng quy định, giáo viên sẽ có thêm động lực phát huy thế mạnh cá nhân, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục”, ông Đặng Ngọc Thắng đánh giá.

Quan tâm điều kiện thực hiện

Ông Lê Văn Hòa - Giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Tin học, Ngoại ngữ tỉnh Quảng Trị, nhận định Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 04 vừa kịp thời, vừa đáp ứng nhu cầu thực tiễn của công tác quản lý giáo dục trong bối cảnh sắp xếp tinh gọn hệ thống giáo dục thường xuyên toàn quốc.

Áp dụng Thông tư sẽ tạo ra một “luồng gió mới”, giúp chuẩn hóa chế độ làm việc, bảo đảm sự công bằng giữa giảng dạy và kiêm nhiệm. Điều này giúp cơ sở giáo dục thường xuyên tháo gỡ điểm nghẽn lâu nay về vấn đề phân công lao động sư phạm, thực hiện các chế độ chính sách đối với giáo viên giáo dục thường xuyên theo hướng khoa học, công khai, minh bạch. Qua đó, tạo cho thầy cô sự tự tin, động lực mới trong công tác; đồng thời, các nhà quản lý có căn cứ pháp lý rõ ràng để điều hành đơn vị.

Tuy nhiên, ông Lê Văn Hòa cũng cho rằng, tại các cơ sở giáo dục thường xuyên hiện nay, có một bộ phận giáo viên được bố trí làm công tác tuyển sinh đào tạo, bồi dưỡng các lớp đào tạo cao đẳng, đại học. Việc quy đổi tiết kiêm nhiệm quản lý lớp học đã được quy định, nhưng công tác thực hiện tuyển sinh thường xuyên chưa được quy định cụ thể. Vấn đề này sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý của cơ sở giáo dục thường xuyên.

Đưa kiến nghị, ông Đặng Ngọc Thắng đề xuất quy định cụ thể số lượng nhiệm vụ kiêm nhiệm tối đa (không quá 2 hoặc 3 nhiệm vụ) để tránh quá tải. Đồng thời, cần có chính sách đặc thù đối với giáo viên giáo dục thường xuyên, không áp dụng định mức trả tiền thừa giờ cho giáo viên giáo dục thường xuyên là 200 tiết/1 năm học.

Để triển khai Thông tư 04 thiết thực, hiệu quả, theo ông Trần Quang Tứ, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, tăng cường tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, kết hợp linh hoạt giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến nhằm bảo đảm các đơn vị nắm vững và triển khai đầy đủ nội dung Thông tư. Đồng thời, nên ban hành tài liệu hướng dẫn chi tiết hoặc bộ câu hỏi đáp (FAQ) để kịp thời giải đáp những tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện.

Ông Trần Quang Tứ cũng đề xuất xây dựng lộ trình triển khai phù hợp, nhất là với những nội dung có thay đổi lớn, nhằm tránh gây xáo trộn hoạt động của các đơn vị trong năm học, bởi Thông tư có hiệu lực từ ngày 10/2 - thời điểm các cơ sở giáo dục thường xuyên đã ổn định tổ chức và bước vào học kỳ II năm học 2025 - 2026.

Bên cạnh đó, cần quan tâm đến điều kiện thực hiện tại các cơ sở giáo dục ở vùng khó khăn, có cơ chế hỗ trợ về chuyên môn, nguồn nhân lực và tài chính để bảo đảm tính khả thi. Công tác kiểm tra nên được đẩy mạnh theo hướng tư vấn, hỗ trợ, lấy việc tháo gỡ khó khăn làm trọng tâm thay vì chỉ tập trung vào xử lý vi phạm.