Tiêu chuẩn mới đối với người dạy nghề: Chú trọng năng lực thực chất thay vì bằng cấp

Theo Nhân lực Nhân tài Việt - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 43/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người dạy nghề, trong đó nhấn mạnh việc đánh giá năng lực thực chất thay vì chỉ dựa vào văn bằng, chứng chỉ, tạo điều kiện thu hút chuyên gia, kỹ sư, nghệ nhân và lao động có tay nghề cao tham gia đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 43/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người dạy nghề nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025.

Theo Bộ GD&ĐT, việc ban hành thông tư mới tạo cơ sở pháp lý để huy động và sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, kỹ sư, nghệ nhân và người lao động có kỹ năng nghề cao tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành tại doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Thông tư quy định người dạy nghề phải đáp ứng các nhóm tiêu chuẩn cơ bản gồm: đạo đức nghề nghiệp; trình độ đào tạo và năng lực thực hành nghề; năng lực sư phạm. Tùy theo vị trí, nhiệm vụ đảm nhận, người dạy nghề phải đáp ứng các yêu cầu tương ứng về chuyên môn, kỹ năng nghề và năng lực giảng dạy.

Thông tư chú trọng đánh giá năng lực thực chất của người dạy nghề. (Ảnh minh hoạ: Hình từ Internet)

Một trong những điểm mới đáng chú ý là cách tiếp cận theo hướng đánh giá năng lực thực chất, giảm bớt các điều kiện mang tính hình thức. Theo đó, năng lực thực hành nghề và năng lực sư phạm không chỉ được công nhận thông qua văn bằng, chứng chỉ mà còn có thể được đánh giá trực tiếp thông qua năng lực thực tế.

Thông tư cho phép các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thành lập hội đồng đánh giá năng lực, với sự tham gia của nhà giáo, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp nhằm bảo đảm tính khách quan, sát thực tiễn sản xuất và phù hợp với từng ngành nghề đào tạo.

Các hình thức đánh giá có thể bao gồm vấn đáp, thực hành giảng dạy hoặc kiểm tra kỹ năng nghề. Đồng thời, hội đồng được xem xét các minh chứng như kinh nghiệm làm việc, thành tích nghề nghiệp, giải thưởng chuyên môn, chứng chỉ hoặc các kết quả đánh giá trước đó để miễn hoặc giảm một số nội dung đánh giá khi phù hợp.

Nhằm giảm chi phí và thủ tục cho người dạy nghề, thông tư cũng quy định các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể sử dụng kết quả công nhận năng lực do cơ sở khác cấp nếu nội dung, trình độ và ngành nghề được công nhận phù hợp với yêu cầu giảng dạy. Quy định này góp phần thúc đẩy việc chia sẻ nguồn nhân lực chất lượng cao giữa các cơ sở đào tạo nghề.

Bên cạnh đó, thông tư bổ sung các điều khoản chuyển tiếp nhằm bảo đảm hoạt động đào tạo không bị gián đoạn. Những người đang tham gia giảng dạy theo kế hoạch đào tạo đã được phê duyệt trước khi thông tư có hiệu lực vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quy định.

Đối với những người đã được cấp chứng chỉ kỹ năng dạy học theo các quy định trước đây, Bộ GD&ĐT tiếp tục công nhận đáp ứng tiêu chuẩn về năng lực sư phạm theo quy định mới.

Thông tư được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thu hút thêm đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn tham gia giáo dục nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.