Chuẩn hoá chương trình đào tạo tài năng và các ngành đào tạo then chốt

Kiến tập vận hành lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt. Ảnh minh họa/ITN.

Bộ GD&ĐT cho biết đã chỉ đạo, hướng dẫn cơ sở giáo dục đại học rà soát, chuẩn hoá, đổi mới chương trình các ngành đào tạo, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và hội nhập quốc tế.

Chuẩn chương trình đào tạo các chương trình tài năng và các chương trình đào tạo phục vụ lĩnh vực chiến lược, dự án trọng điểm quốc gia cũng đã được ban hành, như: Chuẩn chương trình đào tạo về vi mạch bán dẫn trình độ đại học, thạc sĩ; Chuẩn chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM.

Bộ GD&ĐT cũng tiến hành xây dựng và trình ban hành Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học các ngành trong lĩnh vực điện hạt nhân (đã thẩm định chuẩn trình độ đại học và dự kiến xây dựng chuẩn chương trình sau đại học Quý II, năm 2026); xây dựng và dự kiến ban hành Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học các ngành trong lĩnh vực đường sắt (trước 30/4/2026).

Triển khai Đề án đào tạo nhân lực phục vụ phát triển các lĩnh vực công nghệ cao giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045 (Đề án 1002), Bộ GD&ĐT đã ban hành Kế hoạch hành động số 780/KH-BGDĐT (13/6/2025). Kế hoạch tập trung hướng dẫn các cơ sở giáo dục đại học xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ tài năng trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.

Đến nay, Bộ đã tiếp nhận 185 chương trình đào tạo tài năng do 24 cơ sở giáo dục đại học đề xuất ở trình độ kỹ sư, thạc sĩ và thạc sĩ tích hợp các lĩnh vực: khoa học tự nhiên, khoa học sự sống, toán và thống kê, máy tính và công nghệ thông tin, kỹ thuật, công nghệ kỹ thuật, sản xuất và chế biến, kiến trúc và xây dựng.

Dự kiến, Bộ GD&ĐT sẽ lựa chọn khoảng 80 chương trình đào tạo tài năng đáp ứng đủ điều kiện để các trường triển khai từ năm 2026, với khoảng 3.000 sinh viên; các năm tiếp theo sẽ có 100 chương trình đào tạo, trung bình khoảng 6.000 sinh viên theo học/năm. Đồng thời, Bộ sẽ hướng dẫn các cơ sở lập đề án đào tạo tiến sĩ tài năng để triển khai từ năm 2026, với khoảng 60 chương trình, tuyển sinh 300 nghiên cứu sinh. Các năm tiếp theo sẽ có 100 chương trình với khoảng 800 -1000 nghiên cứu sinh/năm.

Đối với công nghiệp bán dẫn, năm 2025 đã ban hành chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học và thạc sĩ; giao 19 cơ sở đào tạo tham gia triển khai Chương trình 1017. Đến nay, đã có 62 chương trình đào tạo của 26 cơ sở giáo dục đại học tham gia Đề án. Bộ đã thành lập Hội đồng và tổ chức thẩm định xét chọn các chương trình.

Trong lĩnh vực điện hạt nhân, Bộ GD&ĐT triển khai Đề án đào tạo nhân lực điện hạt nhân (Đề án 1012) bao gồm việc xây dựng chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học về điện hạt nhân, trình Chính phủ xem xét ban hành Nghị định về học bổng, tín dụng sinh viên và ưu đãi đối với giảng viên, người học; đồng thời phối hợp với EVN, PVN đẩy mạnh hợp tác quốc tế và đầu tư hạ tầng kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo đặc thù, chất lượng cao cho việc xây dựng 2 nhà máy điện hạt nhân trong thời gian tới.

Trong lĩnh vực đường sắt, Bộ GD&ĐT triển khai Đề án đào tạo nhân lực đường sắt đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (Đề án 2230). Trong đó, xây dựng chuẩn chương trình đào tạo các ngành về đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hoá và đường sắt đô thị, đào tạo đội ngũ giảng viên, nâng cấp phòng thí nghiệm cho một số cơ sở đào tạo có thế mạnh về lĩnh vực đường sắt và hướng dẫn các cơ sở đào tạo nhân lực theo đặt hàng của doanh nghiệp phục vụ cho việc triển khai các dự án trọng điểm quốc gia lĩnh vực đường sắt.